Home arrow Historische figuren arrow Adriaan Lacle
Adriaan Lacle

Deze tekst is eerder verschenen in de Ñapa, de weekendbijlage van de Amigoe, als artikel over de achtergronden van Arubaanse straatnamen.

De Adriaan Laclé Boulevard loopt vanaf het Elmar-terrein tot aan de Joodse synagoge in Oranjestad. De weg dankt haar naam aan Adriaan Laclé (1866 – 1935), die meer dan een eeuw geleden op Aruba bekendheid wierf als koopman en grootgrondeigenaar.

Portret van Adriaan Lacle, gemaakt door Bettina Steinke 

Zijn naam was bijvoorbeeld verbonden aan de wijken Mon Plaisir, Pavia, Fontein, Arashi, Rooi Manoonchi, Cumana, en Morgenster. Daarnaast was hij eigenaar van vele terreinen aan de Nieuwstraat, de Wilhelminastraat, de Socotorolaan en de Nassaustraat (nu Caya Betico Croes).

Adriaan Laclé werd geboren als de oudste van zes kinderen van het echtpaar Casper Pieter Laclé (1846 – 1901) en Nanó Jacomina Nicolasa Henricus (1845 – 1936). Over zijn werk en leven is helaas niet zo heel veel bekend. In naslagwerken wordt hij slechts summier beschreven als eigenaar van bepaalde terreinen. Bovendien zijn veel mensen die hem persoonlijk kenden nu al op hoge leeftijd of overleden.

Gelukkig zijn er nog wel een paar mensen die van horen-zeggen het één en ander over hem weten. Zoals Adriaan Laclé II: hij werd in 1942 geboren als kleinzoon van de roemrijke zakenman. Uit persoonlijke belangstelling voor zijn familiegeschiedenis heeft hij de familiestamboom uitgeplozen. Een goede kennis van de familie, Casio Laclé, hielp hem vervolgens aan nadere informatie over zijn grootvader.

“Adriaan Laclé was een invloedrijke man”, vertelt de kleinzoon. “Van Casio heb ik gehoord dat hij een boot had, de ‘Maria Leoncita’, waarmee hij handel dreef in het Caribische gebied. Hij had verschillende agentschappen op zijn naam staan, een groot warenhuis en heel erg veel terreinen eigendomsgrond. Villa del Carmen, het grote landhuis nabij Bubali, was ook van hem. Hij verhuurde het aan anderen. Zelf woonde hij in een huis aan de Nieuwstraat 6. Dat huis is nu zeker honderd jaar oud. Het staat er nog steeds. Eén van zijn zonen, Adriaan Laclé jr, heeft ook nog in dat huis aan de Nieuwstraat gewoond. Die was ook zakenman. En precies ernaast woonde ook de oudste zoon van Adriaan Laclé, Adriaan Amadeo. Die woonde recht tegenover de voormalige Botica Aruba. Iets verderop stond overigens het warenhuis van Adriaan Laclé, precies op de hoek van de Nieuwstraat en Oude Schoolstraat. Hij verkocht daar van alles. Van kleding tot drank, en nog meer. In die tijd waren er op Aruba nog geen bars. Mensen kochten de rum uit grote vaten bij het warenhuis, en dronken het thuis.”

Adriaan Laclé beperkte zijn activiteiten niet alleen tot handel in goederen en terreinen. Hij leende ook geld uit, en fungeerde derhalve ook als een soort bankier.

Adriaan Laclé trouwde tweemaal en kreeg binnen deze huwelijksverbanden in totaal zeventien kinderen. Met zijn eerste vrouw Anna Thomasina Croes (1859-1888) kreeg hij een dochter, Suitbertha Laclé (1888-1913). Anna overleed echter drie dagen na de bevalling. Enkele jaren na deze tragedie, trouwde hij met Leonsa Oduber (1871-1951), met wie hij nog eens zestien kinderen kreeg.

In alle volledigheid waren dit: Maria del Carmen (1891-1954), Maria del Rosario (1892-1959), Adriaan Amadeo (1894-1940), Maria Leoncita (1895-1962), Anna Leoncita (1897-1963), Hesucita (januari tot maart 1899), Maria Monica (1900-1956), Maria Veneranda (1901-1985), Casper Adriaan (1903-1913), Maria Elisabeth (1905-1906), Adriaan Laclé junior (1906-1975), Mario Adriaan Emmanuel (1907-1938), Rita Maria (9 to 12 september 1909), Leoncito Adriaan Cesar (1910-1978), Juan Bautista Adriaan (24 tot 29 juni 1912), Casper Adriaan (1914-1933).

Het verhaal gaat, dat de fors gebouwde Adriaan Laclé een strenge vader was. De kinderen moesten voor ’s avonds elf uur thuis zijn, en vader controleerde iedere zoon op alcoholgebruik. “Hij rook hun aan de mond”, vertelt de kleinzoon.

Veel van Adriaan Laclé’s kinderen trouwden met zonen en dochters uit de familie Arends. Zo huwde Anna Laclé ene Henny Arends, met wie zij kwam te wonen aan grote huis op de hoek van de Concessielaan. Na hun overlijden kwam het huis in handen van hun dochter Susanna (‘Chanita’), die een paar jaren getrouwd was met de bekende journalist Jos van der Schoot. Momenteel is het huis verlaten.

Een ander Laclé-Arends huwelijk werd gesloten tussen dochter Maria Monica en de dokter Eloy. Hun zoon heeft hun woonhuis aan de Wilhelminastraat later verkocht aan de overheid die het omdoopte tot stadhuis. Weer een andere dochter, Maria Veneranda, trouwde met ene Machi Arends en ging met hem wonen in het huis schuin tegenover dat van Eloy en Maria Monica, op de hoek van de Wilheminastraat en de Schoolstraat (het Casa Doña Clara). Ook dit (groen geverfde) pand staat er nog, hoewel nu leeg en verlaten.

De zonen van Adriaan Laclé traden veelvuldig in zijn voetsporen als zakenman. Zo wierf Leoncito Adriaan (Eti’), de vader van Adriaan Laclé II, bekendheid als eigenaar van warenhuis La Casa Azul. Deze winkel stond op de hoek stond van de Nassaustraat en de Oude Schoolstraat. Leoncito studeerde aan het Canisius College van de Universiteit van Nijmegen en schreef zich als eerste bedrijfseigenaar in bij de Arubaanse Kamer van Koophandel. Verder droeg deze koopmanszoon de titel van Peruaanse consul op Aruba, en kreeg hij ooit audiëntie bij paus Pius XII.

Adriaan Laclé overleed op 21 juni 1935. Voor de familie was dit het begin van een uitdagend proces om de boedel te verdelen. Bij sommige percelen bleek deze taak bijzonder lastig, gezien de complexiteit van de Laclé-stamboom. Adriaan Laclé had veel nakomelingen die door huwelijken waren verbonden met verschillende andere families. In 1947 werden alle onroerende goederen van Adriaan Laclé overgedragen aan een naamloze vennootschap, de “Exploitatiemaatschappij Erven Adriaan Laclé NV”.

Momenteel is het merendeel van deze onroerende goederen verkocht. Enkele percelen, waaronder in MonPlaisir, werden tegen een lage prijs overgedragen aan de overheid.

Nog altijd is er onverdeelde boedel, zoals het gebied rond Cable TV (Rooi Manoonchi). Maar ook voor die terreinen zullen uiteindelijk oplossingen worden gevonden, aldus de familie.

 

Dit artikel valt onder het copyright van de Aruba Heritage Foundation.

Het is onderdeel van een boek getiteld ‘Na Caminda’ welke te zijner tijd wordt gepubliceerd.

Voor meer informatie zie www.arubaheritage.com  

Logo van de Aruba Heritage Foundation 

 

 
Volgende >

[+]
  • Narrow screen resolution
  • Wide screen resolution
  • Auto width resolution
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
  • default color
  • blue color
  • green color